අද මන් Testing Management ගැන කියල දෙන්නම් .

 Test  Management    කියන්නේ project  goal  වලට යන්න කරන්නා වූ වැඩ පිළිවෙලක් . එනම් planning ,Execution ,Monitoring & controlling  කරන්නා වූ ක්‍රම වේදයක් . උදාහරණයක් විදියට මෙහෙම හිතමු . ඔයාගේ company  එක Banking  website  එකක් හදනවා කියල හිතමුකෝ . මේක තමයි ඔයාලගේ company  එක මෙතෙක් ලබා ගත්ත ලොකුම project  එක කියල හිතන්නකෝ . ඒ නිසා boss  ට ඕන මේ project  එක highest quality  එකෙන් නිර්මාණය කරන්න . ඒක කරන්නේ කොහොමද ?ඒක  හරියට Quality  එකට කරන්න manage කරන්නේ කොහොමද කියල තමයි අද මන් කියන්න යන්නේ.

ඉතින් development team  එක මහන්සි වෙලා project  එක කරනවා .දැන් තියෙන්නේ මේක server  එකට setup  කරන එකයි .  නමුත් ඔවුන්ට  විශ්වාස නෑ  කොච්චර  effective  වෙඉද කියල මේ project එක . ඉතින් ඔයාගේ boss  ඔයාව  test  manager විදියට පත් කරනවා . ඔයාගේ  කාර්යය තමයි customer  ට  deliver  කරන්න කලින් website  එකේ quality  එක verify  කිරීම සහ evaluate  කිරීම . ඉතින් මේ testing  management  වලදී testing  process  එක organize  කිරීම සහ control කිරීමත් , visibility ,traceability තහවුරු කිරීම සිදු කරයි .

ඇත්තටම ඇයි Test  Manager  කෙනෙක් අවශ්‍යය

testing process  වල තියන කාර්යන් සම්පුර්ණ කරන්න test  manager  අවශ්‍යය  වෙනවා .ඒ කිවේ මෙහෙමයි . මන් පහලින් පෙන්නලා තියෙනේ Waterfall  model  එකේ phases  ටික . ඒ phases වලත්  අනිවාර්ය අංගයක් තමයි  Testing  කියල කියන්නේ.

1. Requirement - product  එක අවශ්‍යය   විදියට නිම  කිරීමට needs  ,  conditions  තීරණය කරයි  .

2. Design  - Customer ගේ අවශ්‍යතාවට සුදුසු system  එක design  කරයි  

3. implementation - software  Engineers  project එකට implement  කරන source  code  write  කරයි .

4. Testing -  Program එකේ ඇති capabilities  සහ attributes evaluate  කිරීම 

testing  කියන එක key  element  එකක්  වෙන්න හේතුව තමයි quality , reliability , performance  තීරණය වන ප්‍රධාන සාධයක් තමයි Testing  කියල කියන්නේ .

දැන් බලමු Test  Manager  කෙනෙකුගේ roles  සහ responsible s 

අත්තටම  කියනවනම් project  එකේ success එක රැදිලා තියෙන්නේ Test Manager ගේ අතේ තමයි . ඒ අනුව Test Manager 

 

1.  test team    එකක්  නිර්මාණය කිරීම සහ team  එක lead  කිරීම කරන්න ඕන . 
2.  Product  එක release කලාට පසුව testing  කල යුතු  scope  එක define  කිරීම 
3.  testing  කරන්න අවශ්‍ය resources සැපයීම සහ කළමනාකරණයෙන් යුතුව පාවිච්චි කිරීම 
4.  product  එකට ගැලපෙන test  measurements ගැන team  එක දැනුවත් කිරීම 
5.  testing  plan  සැකසීම සහ manage  කිරීම. 

හරි .. දැන් ඉතින් බලමුකෝ  test  management  වලදී  මුහුණ දෙන challenges  මොනවද කියල .

test manager කෙනෙක් වුනාම 

Test  Sufficient 

Test  Effectiveness  

Test  Efficiency

Test Progress

Product  Quality  ආදිය ගැන වග කියන්න වෙනවා .  

ඉතින් ඉහත කියපු  වගකීම් ඉටු කිරීමේදී අනිවාර්යෙන්ම challenges  වලට මුහුණ දෙන්න සිද්ද වෙනවා . ඒවා වලින් කිහිපයක් තමයි ,

1. Test  කරන්න කාලය මදි වීම .
2. Test  කරන්න අවශ්‍යය resources  ප්‍රමාණවත් නොවීම 
3. Budget  එක ප්‍රමාණවත් නොවීම සහ  schedule එක tight  වැඩි වීම 
4. Testing time  එක නිතරම එක place  එකක නෑ ,. නිතරම වගේ places  change  කරන්න සිද්ද වෙනවා 
5. Check කරන්න සහ   validate  කරන්න requirements complex  වැඩි වීම . 

Test  Management  Phases  ගැන මන් කියන්නම් 

process  එකේ ප්‍රධාන කොටස් 2 යි .

1. Planning   

• Risk Analysis
• Test Estimation
• Test  Planning
• Test Organization

      2. Execution

• Test Monitoring & Controlling
• Issue Management
• Test Report & Evaluation

     Planning

  Risk Analysis

Risk  එකක් කියන්නේ  අනාගතයේදී ඇති  විය හැකි යැයි  සිතන  negative  results  ය. Test Manager  කෙනෙක්ට project  එකක් ලැබුනම ඉස්සෙල්ලම  කරන්න ඕන  දේ තමයි Risk  Analysis  කියන්නේ . හේතුව තමයි ඕනෑම project  එකක risk ඇති වෙන්න පුලුවන් . කලින්ම risk  හදුනාගැනීම සහ detection  කිරීම project  එකේ cost  එක save  කර ගැනීමටත් අනාගතයේ project  එක loss  වෙන්න  තියන අවාසියෙනුත් මිදෙන්නට උපකාරී වෙනවා . 

Test Estimation

Estimate  කිරීමේදී සිදු වන්නේ prediction  සිදු කිරීමක් . මේකෙදි ඇත්ත වශයෙන්ම සිද්ද වෙන්නේ task  එක complete  කරන්න කොච්චර කාලයක් ගත වනවාද යන්න නිර්ණය කිරීමයි . නිවැරදි test  estimation  එකක තියන වාසිය තමයි හොද plane  එකක් execution  එකක් monitor  එකක් කරන්න පුළුවන් වෙනවා .

Test Planning

Test plan එකේදී වෙන්නේ documentation එක describe කිරීමක් .ඒ අනුව Scope ,approach ,resources ,schedule    describe  කිරීමක් මෙහිදී සිද්ද වෙනවා . incomplete         test  plan  එකක් තිබීම project එකේ අසාර්ථකත්වයට බලපාන්න පුළුවන් . විශාල software  development  එකක් කරනකොට අනිවාර්ය අංගයක් තමයි මේ test  plan  කියන්නේ .software testing වලදී ,test plan  එක මගින් testing  information  ගැන මෙන්ම upcoming testing  ගැනත් සම්පුර්ණ තොරතුරු ගන්න පුළුවන් . එහිදී  test strategy , test objectives,suspension criteria , resource planing, test deliverable s  යන අංග ඇතුලත් වෙනවා . 

Test Organization

test plan එක ක්‍රියාත්මක කිරීමට test  Organization  එකක් අවශ්‍යය වෙනවා . 

Read More

Software Engineering ඉගෙන ගමු

Software  Engineering  කියන්නේ software  development quality  වැඩි කර ගන්න යොදන framework  එකක් . එතකොට computer  software  කියන්නේ client  කෙනෙකුගේ  requirement ඉටු වන පරිදි create කරපු එකක් .

SDLC life Cycle කියන්නේ මොනවටද  බලමුකෝ

Software Development  Life  Cycle  නොහොත් SDlC  කියන්නේ Software  develop  කරන්න යොදා  ගන්නා  systematic process  එකකටයි . එහෙම කරපුවහම අපි build  කරන software  එකේ quality එක වගේම correctness  එකත් තහවුරු වෙනවා .SDLC  වල aim  එක වෙන්නෙත් customer ගේ expectation  උපරිම වන පරිදි high  quality  software  එකක්   අවසානයේ නිර්මාණය  කිරීමයි . software development  වලදී කළින්  define  කරපු  time  එකට සහ cost complete  කරන්න ඕන . 

SDLC  වල අන්තර්ගත වෙනවා detailed plan  එකක්. ඒ කිවේ software  එක build  කරන්න  plan  කරන විදිය , build  කරන විදිය maintain කරන විදිය define  කරපු plan  එකක් . SDLC  phases  වල phases  වලට ආවේණික  වූ process සහ deliverable   තියනවා .

SDLC  phases  මුලික වශයෙන් 7ක් තියනවා .

Phase 1: Requirement collection and analysis

Phase 2: Feasibility study

Phase 3: Design

Phase 4: Coding

Phase 5: Testing

Phase 6: Installation/Deployment

Phase 7: Maintenance 

1. Requirement  analysis

SDLC  process  වල පළමු stage  එක තමයි requirement  analysis  කියන්නේ . ඒක  මෙහෙයවන්නේ Software development  team  එකේ ඉන්න senior සාමාජිකයන් ය . Quality  assurance plan  කිරීම , requirements  හදුනා ගැනීම , ඇතිවිය හැකි risk  හදුනා ගැනීම සිදු කරන්නේ මෙම stage  එක තුල දිය . මේ stage  එක පැහැදිලි අවබෝධයක් දෙනවා සම්පුර්ණ project  එකේ scope  එක ගැන වගේම ඇතිවෙන්න පුළුවන්  risk   , සහ opportunities  ගැනත් .  මුලික වශයෙන් කෙරෙන කාර්යය තමයි requirements  හදුනා ගැනීම .ඉතින් මේ ස්ටගේ එකේදී project  එකේ timeline එක finalize  කරන්න උදව්   වෙනවා .

     2. Feasibility studies

Requirement  Analysis  phase  එක අවසන් වු විට තියෙන ඊලග  පියවර තමයි software  needs  define  කරලා document  කරන එක . මේ සදහා උපකාර වන document  එක තමයි SRS  නොහොත් Software  Requirement  Specification  document  එක . එකේ තමයි project  life cycle එක තුල  design  කරපු develop  කරපු හැමදේම තියෙන්නේ .

Feasibility  check  කරන ක්‍රම 5ක් තියනවා .

1. . Economic : එනම් අප කරන project එක අපට තියන  budget එක ඇතුලත කරන්න පුලුවන්ද බැරිද   යන වග .
2. . Legal        : අප කරන project  එක cyber  law  එක යටතේ වගේම අනෙක් regulatory framework  එක යටතේ   කරන්න පුලුවන්ද බැරිද යන වග 
3. .Operation  Feasibility  :  Client  ගේ expectation  එකට  අනුව project  operations  මෙහෙයවන්න පුලුවන්ද බැරිද  යන වග   
4. . Technical :වර්තමානයේ ඇති computer system  එක build  කරන software  එකට support  කරනවද නැද්ද යන වග 
5. : Schedule  : සම්පුර්ණ project  එක නියමිත කාල රාමුවේ   සම්පුර්ණ කල හැකිද නොහැකිද යන වග .

ආදිය check  කිරීම සිදු කරයි .


  3. Design

තෙවන අදියරේදී requirement  වලට අනුව සුදානම් කල system සහ software  design  documents මගින් සම්පුර්ණ architecture  එක define  කිරීම කරයි . මෙම stage  එකේදී design  documents 2ක්  develop  කරනවා . 

High  Level  Design (HLD )

• හැම module  එකක් ගැනම කෙටි description  එකක්  ඇතුලත් වේ. 
• හැම module  එකකම functionalities  නිරුපනය කරයි 
•  relationship  සහ modules  අතර dependencies   interface  කිරීම 
• key elements  සමග  database  tables  identify  කිරීම 
• technology  details  සමග  architecture  diagrams   complete  කිරීම .

Low  Level  Design (LLD )

•  modules  වල Functional logic
•  type  සහ size  එක ඇතුලත් DB  tables 
•  Interface  පිළිබද සම්පුර්ණ තොරතුරු 
• සියලු වර්ගයේ dependency  issues 
• error  messages 
• හැම module  එකකම සම්පුර්ණ inputs  සහ  outputs  

යනාංග  ඇතුලත් වේ .

4. Coding 

Design phase  එක අවසන් වුනාට පසුව ඊලගට තියන වැදගත්ම කාර්යය තමයි Coding  කිරීම .මෙම phase  එකේදී developers ල සිදු කරන කාර්ය තමයි සුදුසු programming  language  එකක් තෝරාගෙන  සම්පුර්ණ system  එකම code  කිරීමයි .මෙහිදී සම්පුර්ණ system  එකම units , modules  වලට කඩාගෙන developers ල අතර modules  බෙදා හද ගෙන code  කිරීම සිදු කරයි .software  development life  cycle  එකේ තියන විශාලතම අවධිය තමයි මේක . මෙහිදී developers  ල compiler , interpreters , debugger , වැනි tools  පාවිච්චි කරලා code generate කරලා implement  කිරීම සිදු කරයි .

5.Testing 

Software  එක සම්පුර්ණ කල පසු ඉතිරි කාර්යය වන්නේ testing  කිරීමයි . එහිදී testing  team  එක , සම්පුර්ණ system  එකෙහිම functionalities  test  කිරීම ආරම්භ කරයි . එහෙම කරන්න හේතුව තමයි customer  requirements  වලට අනුව  සම්පුර්ණ application එක නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වනවාද නැද්ද යන්න තහවුරු කිරීමටයි . මෙහිදී QA  testing  team  එක bugs , defects  වගේ තියන අඩුපාඩු හොයාගෙන development  team  එකට දැනුම් දෙනවා .ඊට පස්සේ development  team  එක ඒ bug  fix  කරලා නැවත පරික්ෂා  කිරීමට  QA  ට එවනවා .මේක චක්‍රයක් වගේ software  එකේ bug  free  වෙලා business  need  එකට අනුව අවසන් output  එක වෙනකම්ම continue  වෙනවා .

6. Installation  

software  testing  phase  එක අවසන් වෙලා system  එකේ  bugs , errors free  වුවාට  පසු ඇති ඊලග level  එක තමයි installation  කියන්නේ .ඒ අනුව software  project  manager ගේ feedback  එක මත final  software  එක release  කරනවා .

7. Maintenance

system  එක install  කලාට පසුව customer  එම system  එක පාවිච්චි කිරීමට පටන් ගන්නවා . එවිට පහත activities  3 සිදු කරනු ලබනවා . 

• Bug  Fixing : tested  වෙලා නැති සමහර bugs  report  කිරීම 
• Upgrade  : අලුත් versions  වලට  upgrade  කිරීම . 
• Enhancement : existing  system  එකට අලුත් features  add  කිරීම යනාදියයි .

ඊලගට මන් SDLC  වල තියන  ජනප්‍රිය models  ටිකක් කියන්නම් .

1. Waterfall Model
2. Incremental approach
3. V Model
4. Agile Model
5. Spiral Model
6. Big Bang Model

waterfall  model  එක කියන්නේ ලෝකය පුරා  ව්‍යාප්ත  වූ  පිළිගත් ජනප්‍රිය   model  එකක් . waterfall  model   එකේදී සිදු වන්නේ සම්පුර්ණ process  එකම විවිධ phases  වලට බෙදා වෙන්කිරීමයි .විශේෂ ලක්ෂණය තමයි එක phase  එකක output  එක ඊලග  phase  එකක input  එක වීමයි . 

Read More

Ubuntu Operating System

ubuntu කියන්නේ linux based  වුනු operating  system  එකක් .ඒක design කරලා තියෙන්නේ computers  වලට විතරක් නෙමෙයි smartphones ,network services වලටත් එය design කරලා තියනවා . මේ system  එක develop  කරලා තියෙනේ UK තියන Canonical කියන  company  එකක් මගින් .Ubuntu  develop  කරන්න යොදා ගත සියලුම principles පදනම් වෙන්නේ open source  software develop කරන්න යොදා ගත් රීතින් වෙනවා . 

පහත දැක්වෙන්නේ ubuntu ව ල දැකිය හැකි විශේෂ    ලක්ෂණ   කිහිපයකි .

1.ubuntu  desktop version එක windows  වල තියන  ඕනෑම  software  එකකට  support  කරනවා .ඒ කිවේ windows  වල තියෙන VLC ,Firefox ,Crome යන මේ ඕනෑම එකකට support  කරනවා .

2.Libre  Office   කියන  office  site  එකට support  කරයි .

3.Ubuntu වල තියනවා in built email  software එකක් Thunderbird කියල .ඒකෙන් user access  email ලබාදෙනවා .hotmail ,gmail , exchange  වගේ .

4. Photos  view  කිරීමට සහ edit කිරීමට users ලට host of  free applications තියනවා .

5.ඒ  වගේම video  manage කරන්නත් application තියනවා . එමගින්  videos share කරන්නත් users ලට අවස්ථාව සැලසෙනවා .

6.smart  searching  facility  මගින් ubuntu  වල තියන content හොයාගන්නත් ලේසි වෙනවා .

7 . ඉතා වැදගත්ම feature  එක තමයි Ubunty කියන්නේ freely ලබාගන්න පුළුවන් software  එකක් .

Ubuntu  වල Release  Cycle  එක බලමුකෝ .

හැම අවුරුද්දකම ubuntu  වල releases  2ක් තියනවා . පලවෙනි  එක Aprail  වල release  කරන අතර අනික October වල release  කරයි . version  number  එකට denote  කරන්නේ software එක release කරපු අවුරුද්දයි .උදාහරණයක් විදියට Version  14.04 release කලේ 2014 අප්‍රේල්  වල .ඊට සමානව 16.04 කියන version  එක release කලේ 2016 අප්‍රේල්  මාසයේ . 

ubuntu  කියන්නේ linux  based  වුන operating  system  එකක් නිසා ubuntu  වල බොහෝ විට පාවිච්චි වෙන්නේ command lines . මෙහිදී  terminal  එක use  කරනවා .windows වල use කරන command prompt එක වෙනුවට මෙහිදී terminal  එක use  කරයි .

පහත දැක්වෙන්නේ ubuntu වල දැක්වෙන භාවිත වන commands  කිහිපයකි . 

Directory  listing 

Directory Listing command  එක start  කරන්න පුළුවන්  පහසුම  command  එක තමයි 

ls  -option directoryname

screen  එක clear  කිරීමට clear  කියන syntax  එක යොදා ගන්නවා .

Command Help 

Command help  ලබා  ගැනීමට man commandname  යන syntax use කරයි .

files සොයා ගැනීමට find filepattern   යන syntax එක use  කරනවා . 

Read More

Business Analysis Process ගැන බලමු

ඕනෑම Business  Analyst කෙනෙක්ට  project  එකක්  ලැබුනම තියෙන ලොකුම challenge    එක තමයි  කොහොමද පටන් ගන්නේ කොහෙන්ද පටන් ගන්නේ කියන එක . ඒ වගේම මොන වගේ deliverables ද create  කරන්න ඕන සහ කොහොමද project  එක   successfully complete  කරන්නේ කියන එක  .

ඉතින්  අද මම මේ ප්‍රශ්න වලට විසදුමක් ගේන  business  process  analysis  technics ගැන ඔයාලට කියල දෙනවා .

1 පියවර :    project  එකේ සියලු තොරතුරු එකතු කරගන්න .

 BA  කෙනෙක්ගේ වගකීම තමයි  project  එකට අදාල සියලුම තොරතුරු එකතු කරන එක . project එකට සම්බන්ද අයගේන්  (Project  Manager  , project  Sponsor , Business  Owner )  ප්‍රශ්ණ  අකාරයෙන්  ගැටළු  ඉදිරිපත් කිරීමෙන් තොරතුරු එකතු කරගන්න පුළුවන් .

  

information  gather  කරද්දී පහත areas  cover  වෙන්න ඕන . 

1. Project  scope  ආණ්ඩ boundaries

2. organization එකට  වර්තමානයේ  බලපාන  සාධක 

3. Projects  risk  / Constraints 

4.Broader organization  context 

මෙහිදී වැදගත් වන කොටසක් තමයි stakeholders  කියල කියන්නේ . ඒ කියන්නේ project  එකට actively involved    වෙලා ඉන්න අයට .

සියලුම information gather  කලාට පසු ඔබේ project part කොටස analyse  කරන්න ඕන . පසුව checklist එකක්  නිර්මාණය  කරන්න ඕන පහත දෑ  ඇතුලත් කරමින් . 

1. ඔයාගේ කළින්  අත්දැකීම් වලින් ,වර්තමානයේ තියෙන project  එකට ගන්න පුළුවන් දෑ  මොනවද .

2. වර්තමානයේ ඇති project  එකට  අවශ්‍ය වුනු Documentation  සහ plannings 

3.stakeholders  සමග project  එකට ලැබිය හැකි outcomes  සාකච්චා  කිරීම 

4. දැනට project  එකට involve  වෙලා ඉන්න members ල    sort  out  කිරීම 

5.බලාපොරොතු   වන deliverable සහ අවශ්‍ය format  

6.ඔබේ project සුදුසුම methodology (Agile /Waterfall )සෙවීම 

2. Project Manager /team  members  සමග  review  meeting  එකක් set up කිරීම .

project  එකකට හොද agenda  එකක් තියෙන ඕන . නැත්තම්  ඒක  project  එකේ අසාර්ථකත්වයට බලපාන්න  පුළුවන් . 

project  එකෙන් බලාපොරොතු  වුන දේවල් ගැන specific idea  එකක් තියෙන්න ඕන . 

Project manager , team members ,stakeholders   involve  වුනු meetings  තියෙන්න ඕන වගේම project  එකට  අදාල ප්‍රශ්න අහන්න ඕන .

සමහර විට ඔබ සම්පුර්ණයෙන්ම අලුත් project  එකක් handle  කරනවා වෙන්න පුළුවන් .එහෙම අවස්ථාවල කළින් මෙම domain  එකේ කළින්  experience තියන managers  වගේ  අයගෙන් විස්තර දැනගන්න ඕන . 

3.Project  එකට අවශ්‍ය documents  analyse  කිරීම .

Business process documentation

Business and system requirements documents

Business cases

Charts and flow diagrams

Project plans

Organization chart

Strategy documents and business plans

Policies and legislation

4. සොයාගත් Factors  සහ information record කිරීම .

research කරපු සහ analysis කරපු   project එකට අදාල සියලු තොරතුරු     record  කර ගත යුතුයි . වර්තමානයේ project  එකට බලපාන  Business requirements including reporting requirements , Business processes and supporting systemස , Functional and non-functional requirements , Issues and risks  වගේ දේවල් මේ අතර වෙනවා .

5. Problem  domain  එක තේරුම් ගැනීම 

මොන වගේ business  function බලපානවද නැද්ද යන වග 

Business  එකට බලපාන risk  සහ factors 

project එකට බලපාන policies  සහ    constraints  

problem  domain  සම්බන්ද documents සැපයීම (Annual  Report )

business  එකට බලපාන issues 

proposed  changes  වැනි දෑ  මේ අතර වෙනවා .

6. Business  Requirement  Present  කිරීම

problem  domain  එක තේරුම් ගත් පසු සහ business requirements  සියල්ල එකතු කරගත් පසු තිබෙන  ඊලග පියවර තමයි project  managers  සහ stakeholders  ලට  business  requirements  present  කිරීම . 

 requirements  present  කරන්න විවිධ techniques  තියනවා .

•  table or spreadsheet
•  diagram or graph
•  prototype or simulation
•  structured text template or structured sentence

දැන් මන් කියන්නම් BA  කෙනෙක්ට වැදගත් වන tips  කිහිපයක් . 

1.  meetings  වලදී ප්‍රශ්න අසන්න 
2. stakeholder  meetings  සහ review  වලට ප්‍රථම හොද සුදානමක්  තියාගන්න 
3. අලුත්  අත්දැකීම්  වෙනස්කම් වලට හුරු වෙන්න 
4. feedback  වලට ඉක්මන් ප්‍රතිචාර දක්වන්න .

Read More

අද ටිකක් interesting topic එකක් බලමු නේද . එහෙනම් IT Project Management ඉගෙනගමු

ඉස්සෙල්ලා බලමු මොකද්ද project  එකක් කියන්නේ කියල . 

 Project  එකක් කියන්නේ  unique  product  එකක්  හරි service  එකක් හරි  result  එකක් හරි ලබා දීමට තාවකාලික ලබාගත් දෙයක් . ඉතින් මේ project  එකක් temporary  කියන්නේ ඇයි  දන්නවද . හේතුව තමයි project  එකකට නිශ්චිත ආරම්භක දිනයක් සහ අවසන් දිනයක් තියනවා . තව දෙයක් තමයි     project  එකක් unique  කියන්න හේතුව තමයි project  එකක් එහි අවසන් goal  එකකට  යන්න  design  කරපු නිශ්චිත operation  ක්‍රියාවලියක් තියනවා.

මන් දැන් කියන්නම් project  එකකට තියන ලක්ෂණ මොනවද කියල .

• නිශ්චිත අරම්භක සහ අවසන් දිනයක් තියනවා 
• end  point  එකට ලගා උනාම project  එක අවසන් වෙනවා . 
• project  එකකින් නිතරම බලාපොරොත්තු වෙන්නේ අලුතින් දෙයක් නිර්මාණය කිරීමක් .
• project  එකකින් customers  ගේ මෙන්ම stakeholders ලගේ requirements ඉටු වෙන්න ඕන .

එතකොට project management කියන්නේ project  එකක් අවසාන goal  එකකට යන්න නිවැරදී planning ,organizing ,motivating  සහ controlling කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි . project management  කිරීමේදී මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම අභියෝගය තමයි project goals  සහ objectives  වලට යාමට scope ,time ,quality ,cost  නිවැරදිව කළමනාකරණය කරන එක .

project management කියන සංකල්පය මුලින්ම හදුන්වා දුන්නේ 1950 මුල්  දශකයේය .ඒකට හේතුව තමයි project  එකක් කිරීමේදී නිවැරදිව කාර්යන් පෙළගස්වා  කිරීමේ වාසි  ඒ වෙනකොට හදුනා ගෙන තිබීමත්  scope  , cost  ,time  යන tripal   constraints  manage නොකිරීමේ අවාසි හදුනාගෙන තිබීමත් නිසා .  project  management  මුලිකවම ගණුදෙනු  කරන areas  10 ක් තියනවා . ඒ තමයි 

Integration 

Cost

Human resources

Stakeholder management

Scope

Quality

Communications

Time

Procurement

Risk Management කියන ඒවා . 

project  එකක් සැකසීමේදී පහත සදහන් perspective  3 ගැන සැලකිලිමත්  වෙන්න ඕන . හේතුව එම areas  3 මුළු project එකේ සම්පුර්ණ process එකම cover කරනවා . 

1. project  එක කොහොමද organization එකට fit  වෙන්නේ 
2. කොහොමද project  එක කාලයත් සමග develop  වෙන්නේ 
3. project එකක් success  ව කරගෙන යාමට මොන වගේ skills ද අවශ්‍ය වන්නේ  

Project Management life cycle එක බලමු දැන් . 

projects management life cycle එක කියන්නේ projects goals සහ objectives වලට යාමට උපකාරීවන activities කිහිපයක් . project  එකකට  විවිධ  sizes  තියෙන්න පුළුවන් . විවිධ dimensions , levels  තියෙන්න පුළුවන් . project  එකක් කුඩා හෝ විශාල වෙන්න පුළුවන් . මේ මොන තත්වයක   තිබ්බත් project  එකක් මේ life cycle  එකේ විදියට map  වෙන්න ඕන .life  cycle  එක අවධි 5ක් තියනවා .

1. initial phase 
2. planning  phase 
3. Execution  phase 
4. Monitoring & Controlling 
5. closing  phase .

Initial Phase

project එකක මුලාරම්භය  මෙයයි . මෙම අවධියේ මුලික goal  එක තමයි  project  එක accomplish වෙන්න ඕන විදිය නිවැරදිව design කරන එක . ඉතින් මෙම අවධියේ මුලික මුලික activities  2ක් තියනවා . 

1. Stakeholders හදුනා ගැනීම 

2 .project charter  develop  කිරීම .

project  charter  එක කියන්නේ project  එකට සම්බන්ධ සියලුම information ඇතුලත් කරලා තියන document එක . project  charter  එක approve වුනාම එය officially  authorized   විදියට සලකනවා .

project  charter එකක ඇතුලත් අංග 

• Project goals
• Project constraints and Problem statements
• Assign project manager
• Stakeholder list
• High-level schedule and budget
• Milestones
• Approvals

stakeholders  කියන්නේ project එකට    internally   හරි externally  හරි බලපෑම් කල හැකි අයයි .

internally  :employees , managers  , project  team 

externally :Government  , clients 

Planning phase

planning phase එකේදී මුළු project එකේ මුළු process එකෙන් 50% කම cover  කරනවා . project  scope  එක සහ objectives determine කරන එක තමයි මුලිකවම මේ අවධියේදී සිදු වන්නේ . මේ අවධියේදී WBS  එක නිර්මාණය වෙනවා . WBS  කියන්නේ Work Breakdown Structure නොහොත් overall  task  එක කොටස් වලට break  කිරීම . 

Execution Phase

මෙම අවධියේ දී සිදු කරන්නේ planning phase  එකේදී define කරපු plans ක්‍රියාත්මක කරන එක .මෙමෙ අවධිය life cycle  එකේ තියන විශාලතම  කාලය වැඩිපුරම ගතවන අවධිය ලෙස සැලකෙනවා .

ඊට අමතරව execution අවධියේදී project management plan එක Direct &manage  project  execution , task  assignments executions  සහ progress  status meetings පැවැත්වීමත් සිදු වෙනවා .

Monitor & control phase

execution  phase  එකට පසුව project එක  right track එකේද නැද්ද යන්න මෙම අවදියේදී monitor කිරීම සිදු කරයි . මෙම අවධිය තුලදී  changes සිදු කිරීම project  performance enhance කිරීමද සිදු වේ . deliverable project plan  එකට අනුව සිදුව ඇතිද යන වග නිරීක්ෂණය කර අඩුපාඩු නිවැරදි කිරීම සිදු කරයි  . ඒ අනුව   Change requests ,Project management plan updates ,Project document updates යනාදී  මෙහිදී සිදු වේ  .

Closing  Phase

මෙම අවධියේදී  project  එක objectives achieve කරමින් අවසන් අවස්ථාවට එනවා .ඒ කියන්නේ මේ අවධියේදී project  එක client , stakeholders ලගේ requirements fulfill කරමින් අවසන් goal  එකට පැමිණෙනවා .

දැන් බලමු project  management ethics මොනවද කියල . 

project  එකක් develop අපට විවිධාකාර මිනිසුන් groups   සමග ගණුදෙනු  කරන්න සිද්ද වෙනවා . එහිදී responsibility කියන දේ ඉතා වැදගත් වෙනවා .මොකද group එකක් එක්ක වැඩ කරද්දී හැමෝම project එකේ responsibility  එක  බාර ගෙන  තමන්ට පැවෙරෙන  task  එක නියමිත පරිදි ඉටු කරන්න ඕන .ඒ විතරක් නෙමෙයි හැම කෙනාටම respect කරන්න පුරුදු වෙන්නත් ඕන .ඒ වගේම honest  වෙන්නත් ඕන සහ හොද ඉවසීමක් තියෙන්නත් ඕන . හේතුව විවිධ stakeholders සමග ගණුදෙනු කරන්න සිද්ධ වෙනවා . මේ ethics නැති වුනාම ඒක project  එක failure  වෙන්න හේතුවක් වෙනවා .

Risk Analysis Management

Project risk analysis වලදී සිදු වන්නේ risk management planning , analyse  risk , identify risk  සහ  risk control කිරීමයි .  

plan risk management  -වලදී සිදු වන්නේ risk management activities project එක සදහා බලපාන ආකාරය define  කිරීමයි . 

Identify risk - වලදී project  එකට මොන වගේ risk  බලපායිද යන්න හදුනා ගනී .

risk  analysis  වලදී risk ඇතිවන ක්‍රම හා මාර්ග හදුනා ගැනීමත් 

risk control වලදී එම මාර්ග වලක්විමත් සිදු වේ .

Read More

අද ඉගෙනගමු big data ගැන

big  data  ගැන දැනගන්න කලින් අපි බලමු data  එහෙම නැත්තම්  දත්ත කියන්නේ මොනවටද කියල .

දත්තයක් කියන්නේ computer  එක මගින් operate  කරන characters  , quantities  එහෙම නැත්තම් symbols  වලට .මේවා  computer  එක තුල store  කරගන්නත් පුළුවන් ,  electrical  signals  වලට transfer  කරන්නත් පුළුවන් . 

Big data  වලට උදාහරණයක්  බලමුකෝ .

හොදම උදාහරණය Facebook .. සංඛ්‍යලේකන වලට අනුව  terabytes  500 ට වඩා වැඩි new  data ලබාගන්නවා Facebook database  එකට හැම දවසකටම . මෙපමණ data  ප්‍රමාණයක් generate වෙන්න හේතුව තමයි photos සහ videos upload කිරීම ,messages  හුවමාරුව ,comments කිරීම යනාදී සාධක .   

               
තවත් උදාහරණයක් තමයි New  York  Stock Exchange . එමගින් එක දවසකට new trade data ,1 terabyte පමණ ලැබෙනවා .

අනික  තමයි එක jet engine  එකකට flight  time  එක තුලදී මිනිත්තු  30 ක් ඇතුලත terabyte 10කට වැඩියෙන් generate කරන්න පුළුවන් .ඉතින් දවසකට flights දහස් ගානක් fly  කරනකොට data generation එක petabytes දක්වා reach  වෙනවා .    

ඉතින් දැන්ම න් හිතනවා මේ උදාහරණ හරහා big  data  ගැන පොඩි හරි අවබෝධයක් ඔයාලට  ලැබෙන්න ඇති කියල .

දැන් බලමු big  data  වල  categories  මොනවද කියල 

big  data  categories 3 කට බෙදන්න පුළුවන් .

1.  Structured
2. Unstructured
3. Semi-Structured

Structured  Data

 stored  කරන්න පුළුවන් , access  කරන්න පුළුවන් , fix format එකකට process    කරන්න පුළුවන්  ඕනෑම දත්තයක් structured  data එකක් වේ . මේවයේ data  extend  එක ඉතා ඉහලයි . size  එක zettabyte  වගේ ඉතා ඉහල range  එකක් දක්වා තියනවා .

1021 bytes =  1 zettabyte ( one billion terabytes forms a zettabyte.)

An 'Employee' table in a database is an example of Structured Data

Employee_ID    Employee_Name           Gender    Department             Salary_In_lacs

2365        Rajesh Kulkarni           Male   Finance                      650000

3398       Pratibha Joshi                  Female    Admin                      650000

7465      Shushil Roy                 Male Admin                     500000

7500     Shubhojit Das                Male Finance                      500000

7699    Priya Sane                        Female Finance                   550000

Unstructured  Data 

ඕනෑම හදුනන්නැති    ස්වරුපයෙන් ඇති  දත්ත unstructured  data  ලෙස හදුන්වනවා . ඊට අමතරව මෙහි ඇති තව විශේෂත්වයක් වන්නේ size  එක නිරතුරුවම විශාල වෙනවා . මෙහි  heterogeneous data  source එකක් අන්තර්ගත වන අතර එය simple  text  files  , images  , videos  වල එකතුවකින් සැදී ඇත . 

උදාහරණයක් තමයි අපි google  එකකින් යමක් search  කලාම ලැබෙන output  එක unstructured  data  ස්වරුපෙන් තියෙන්නේ .

Semi  Structured  Data

structured සහ unstructured  එන ස්වරූප දෙකෙන්ම ඇති data  semi  structured  data  ලෙස හදුන්වනවා  .XML  file  එකක ඇති data  semi structured  ස්වරුපෙන් ඇති data  වලට උදහරනයකි .

Read More

අද මන් ඔයාලට කියල දෙන්න යන්නේ JIRA Software එක ගැන

ඇත්තටම මේ jira කියන tool  එක develop  කලේ Australian  company  එකක් වන Atlassian   මගින් .මේ tool  එක පාවිච්චි කරන්නේ bug track කරන්න , issues track  කරන්න වගේම project  management  කටයුතු සදහාත්ය .මේ jira කියන නම හැදිලා තියෙන්නේ Japanese word  එකක් වන Gojira කියන වචනයෙන් වන අතරම එකේ තේරුම වුනේ   Godzilla . 

ඉතින් මේ tool  එකේ මුලිකම කාර්ය    තමයි   develop  කරපු software වල වගේම mobile  app  වලත් bug tracking  වගේම issues  tracking  කිරීම .Jira  dashboard එක ගැන කතා කරනකොට   issues    handle  කරන්න පහසු වෙන විදියේ features  සහ functions වලින් සමන්විත වෙනවා . Jira  schema එක workflows, issue types , custom fields , Screens ,field configuration , notifications , permissions  යනාදී වලින් සමන්විත වෙනවා . 

Issues Types
Jira  issues  types  පහත ලෙස වර්ග කරලා තියෙනවා . Sub tasks , technical  tasks  , bug  ..

jira  වල issue  types  sachems 2 ක් තියනවා .

 Default  issue  type scheme  :  අලුතින් නිර්මාණය වුනු issues automatically  මෙම scheme වලට  add  වෙනවා .
 Agile  scrum issue  type  scheme  : projects  සහ issues  related  agile  scrum  මෙය use  කරනවා .

මෙම issues  2ට අමතරව ඔයාලට  manually   ඔබේ requirement  පරිදි   add schemes කරන්න පුළුවන් .

jira  components

components   කියන්නේ project  එකක sub  sections  වලට .ඒවා පාවිච්චි කරන්නේ project  එක ඇතුලේ තියන issues කුඩා කොටස් වලට group  කිරීමටයි  . components add  කිරීම features  වලට break  කිරීම , teams  වලට modules  වලට sub projects    කඩා  ගැනීමද කල හැක . components පාවිච්චි කරමින් reports generate කිරීම statistics collect  කිරීම සහ dashboard  එකේ display  කිරීමද කල හැක .  

new  components  add  කිරීමට name , description , component  lead  සහ default assignee    fill  කිරීම මගින් කල හැක . 

Read More

අද මන් ඔයාලට කියල දෙන්නේ Business Analyst ගැන ..

මොකද්ද මේ business analysis කියන්නේ ඇත්තටම .එතකොට කාටද business  analyst කියන්නේ  එහෙම  නැත්තම් BA කියන්නේ බලමු  

Business  එකක් analysis  කරනවා කියන්නේ company  එකේ තියන business   needs  problems      හදුනාගෙන එයට අවශ්‍ය solutions  දෙන එකටයි. ඒකට strategic plans , policy , risk assessment , feasibility  studies (marketing ,management , technical , financial , social -economic ) වගේ දේවල්  use  කරලා තමයි මේ analysis  කරන්නේ . එතකොට මේවා  කරන කෙනාට තමයි BA  එහම නැත්තම් business analyst කියන්නේ . ඇත්තම කතාව තමයි  මේ BA    ලේසි  පහසු  කෙනෙක් නෙමෙයි. එය නිකම් දැනුම් ගබඩාවක්  එහෙම නැත්තම් encyclopedia  එකක් වගේ වෙන්න ඕන . BA  කෙනෙක්ට මුළු company  structure  එක ගැන , business  overview  එක ගැන  වගේම , තමන්ගේ  company  එකට ලැබෙන හැම projects  එකක් ගැනම හොද knowledge  එකක් තියෙන්න ඕන .  

මුලික වශයෙන්ම BA  ක්‍රියා කරන්නේ   company එකයි  client අතරයි linkage  එකක් එහෙම නැත්තම් communication  media  එකක් විදියට . ඒ කිවේ client  කෙනෙක්  company  එකට project  එකක් දෙනවා කියල හිතන්න . එතකොට ඒ project  එක client  ගාවට ගිහින් company  එක represent   කරන්නේ BA .  එතකොට හැම client  කෙනෙක්ටම IT  knowledge  එක නැති වෙන්න පුළුවන් . එතකොට එයාල project  එක දෙද්දී එයලගේ idea  එක විතරයි කියන්නේ කිසිම technologically  දැනුමකින් තොරව . එන්නෙත් හෙම අවස්ථාවලදී BA  ගේ වගකීම තමයි Client  ගේ idea  එක හොදින් හදුනා ගෙන එයට ගැලපෙන business  solution  එකක් ඉදිරිපත් කිරීම . ඒ වගේම වැදගත් දේ තමයි client  requirements  මුලින් ඉදිරිපත් කලත් , පසුව වෙනස් වෙනස් requirement  ඉදිරිපත් කලත් ඒවා  realistic  ද attainable ද requirements  ගැලපෙනවද නැද්ද යන්න client  ට  ඉදිරිපත් කරන්නෙත් BA .ඊට පස්සේ client ගේ අවශ්‍යතාව නිවැරදිව documentation  කරලා project  team  එකට බාර  දීල guide  කරන්නේ වගේම අවසානය තෙක් monitor  කරලා final  outcome  එක client ට represent කරන්නෙත් BA . ඒ නිසා BA කෙනෙක්ට  හොද technical  knowledge  එකක් වගේම හොද leadership skill  එකක් තියෙන්න ඕන .   

ඉතින්  BA  කරන analysis  වලින් කිහිපයක් තමයි PESTLE ,SWOT ,MOST  analysis  කියන්නේ . මේවා කරන්නේ project  වෙනුවෙන් විතරක් නෙමේ මුළු company  business එක වෙනුවෙන්මයි . හේතුව BA  කියන  role එක එක සීමාවකට කොටුවෙච්ච එකක් නෙමේ . ඒ කිවේ Software  developer  කෙනෙක් ගත්තම එයාල කරන්නේ code  ගහන එක විත්රයි . Quality  Assurance ගත්තම එයාල කරන්නේ testing  කරන එක විතරයි . නමුත් BA ට මුළු company  එක ගැනත් business  එක ගැන වගේම project  ගැනත්  හොද අවබෝදයක් තියෙන්න ඕන . ඒ නිසා තමයි ඉහත කි analysis කිරීමේ වගකීම  BA ට ලැබිල තියෙන්නේ . ඒගැන මන් පොඩි විස්තරයක් දෙන්නම් .PESTLE analysis කරන්නේ  company එකට බලපාන external  factors ගැන හොයල බලන්න . 

Political  (government  laws , Business  policies affect  for  company )
Economic ( interest rate ...)
Social  ( Social  change , demographic ..)
Technological (innovation ,disruptive technology )
Legal  (employ  law , health law )
Environmental  (tax , pollution )

වගේ factors  company  එකට business  එකට බලපාන විදිය හොයන එක තමයි PESTLE  analysis  හරහා කෙරෙන්නේ .

SWOT  analysis  මගින් කෙරෙන්නේ internally වශයෙන් company  එකට බලපාන strength , weaknesses වගේම externally  බලපාන opportunity , threats  වගේ දේවල් හොයල බලල analysis  කරන එක තමයි SWOT  මගින් කෙරෙන්නේ .

  ඊලගට බලමු business analysis  වල තියන  ultimate goal  එක මොකද්ද   කියල .

analysis  කිරීම මගින් බලාපොරොතු වන මුලිකම දේ තමයි business  problems  වලට හොද  solution  එකක් ලබා දීම . එට අමතරව  future prediction දීම , risk analyse  කිරීම  ,wasting   අඩු කිරීම , හොද efficiency එකක් ලබා දීම , requirement  හොදින් හදුනාගෙන on time projects නිමා කිරීමටත් Business Analysis  use  කරනවා .

   එහනම් මේ වගේ ලොකු task  එකක් කරන්න BA  ට තියෙන්න ඕන Qualifications  මොනවද .

  BA කෙනෙක්ට හොද communication  skill එකක් තියෙන්න . විශේෂයෙන් English  oral වගේම writing knowledge   එකක් තියෙන්න ඕන . මන් ඉස්සෙල්ල කීව වගේ BA  වැඩ කරන්න ඕන client  සහ project  group  එක අතර communication  link  එකක් විදියට . ඒ වගේම එයට scope documentation ,  project  proposal , requirement  document  , user  document , වගේම charts වර්ග යොදාගෙන analysis  කරන්න ඕන නිසා හොද communication  knowledge  එකක් අවශ්‍ය වෙනවා .

BA කෙනෙක් client  ගාවට ගිහින් represent  කරන්නේ අපේ company  එය  . එයා මත  තමයි අපේ company එකේ තත්වය තීරණය වෙන්නේ . ඒ නිසා BA  කෙනෙක්ට හොද leadership  skill එකක් වගේම client  ලගට ගිහින් හොද විදියට presentation කරන්න හොද presentation skill  එකක් තියෙන්න ඕන .

 තව වැදගත් කාරණාව තමයි BA කෙනෙක් වෙන්න නම් හොද listening skill  එකක් නොහොත් හොද ඇහුම්කන් දීමේ හැකියාවක් තියෙන්න ඕන . මොකද කියනවනම් BA  නිතරම  එක එක වර්ගයේ clients  ල  සමග වැඩ කරන්න  සිද්ද වෙන  නිසා    හොද ඉවසීමක් තියෙන්න ඕන . හෙතුව  එක එක clients ල එක එක පරිසර තත්වයන්ගෙන් , සංස්‌කෘතයන්ගෙන් පැමිණෙන අය නිසා එයාලගේ හැසීරීම් රට විවිධ ස්වරූප ගන්න පුළුවන් . එතකොට BA කෙනෙක්ට මේ හැම කෙනාවම manage  කරගෙන ප්‍රශ්න වලට විසදුම් ලබා දෙන්න හොද ඉවසීමක් අවශ වෙනවා .

BA  ට සම්බන්ධ තවත් දෙයක් තමයි Requirement life Cycle  කියන්නේ දැන් ඒ ගැන පොඩ්ඩක් බලමු .

එකේ පලවෙනි අවස්තාව තමයි requirement definition නොහොත් requirement  gathering කියන්නේ .මේ අවස්ථාවේදී වෙන්නේ BA  , clients  ගෙන්  requirement  gather  කරන එක . face  to  face  meetings, Calls ,questionnaires  හරහා මෙය සිදු කරයි .

ඊලග අවස්ථාව     තමයි validation  නොහොත්  requirements  වල validation  check  කිරීම .

ඊලග අවස්ථාව documentation  කිරීම . BA  plan  creation , scope document  නිර්මාණය ,proposal  නිර්මාණය මෙහිදී සිදු කරයි .
 
Requirement  management අවස්ථාවේදී  requirements monitor  කිරීම analysis  කිරීම සිදු කරයි .

ඊලග වැදගත් දේ  තමයි මේ කටයුතු කරන්න BA  යොදා ගන්න ටූල්ස් තමයි  World,  excel , MS Vision , power point , UML Diagrams  ,JEERA  ,SQL quarries  වගේ දේවල් .s 

Read More

Software Quality Assurance ගැන ඔබ දැනුවත්ද

Software  Testing  කියන්නේ අපි develop  කරන software එකක් අඩුපාඩු තියනවද , (bugs ,errors )  කියල check  කරලා ඒකේ තියන අඩුපාඩු නිවැරදි කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි 

ඉතින් ඇයි අපි මේ testing  කරලා ලොකු වෙහෙසක් වෙන්නේ .

ඇත්තම කියනවනම් bugs , errors  තියන software  එකක් අපි release කලොත් ඒකෙන් අපේ  clients ලට අපි ගැන හොද impression  එකක් දෙන්න බැරි වෙනවා . ඉතින් එහම උනහම එයාල  අපේ product එක ගැන සතුටු  වෙන්නේ  නැ . එහෙම උනහම එයාලට  අපි ගැන තියන   විශ්වාසය නැති වෙලා ගිහින් අපිත් එක්ක business කරන එක නැති වෙනවා .   එතකොට අපේ company  එකේ profit එක අඩු වෙලා අපේ company  එක bankrupt වෙන්නත් ඒක බලපානවා . 

අනික තමයි product  එක release  කලාට පස්සේ  software  bugs , errors  නිවැරදි කරනවා කියන්නේ ඉතා ලොකු වෙහෙසක් දරන්න වෙනවා වගේම ලොකු මුදලක් දරනන්ත් වෙනවා . time එකත් ගොඩක් spend  වෙනවා .

වඩා වැදගත් කාරණාව තමයි මේ නිසා ලොකු විනාශයන් සිද්ධ වෙලා ජිවිත දේපළ වලට හානි වෙන්නත් පුළුවන්. හොදම උදාහරණය තමයි 1994 china වල සිද්ධ වුන airplane crash එක. ඒකෙදි ජිවිත 264 විනාශ වුනා . හේතුව වුනේ ඒ software  එකේ තිබ්බ bug  එකක්.

 ඊලගට බලමු  කවුද මේ QA  testing  කරන්නේ කියල 

මේ testing  කරන කෙනාට කියන්නේ QA  tester  කියල .

එතකොට QA  කෙනෙක්ට තියෙන්න ඕන Skills  මොනවද ?

QA  කෙනෙක්ට Technical skills  මෙන්ම  Non  Technical  skills  තියෙන්න ඕන . ඊට අමතරව QA test background  එක ගැන හොද knowledge  එකක් තියෙන්නත්  ඕන .

  

එයා මොනවද කරන්න ඕන   දේවල් 

• මුලිකම දේ තමයි requirements  ගැන හොද අවබෝධයක් එයාට තියෙන්න ඕන .
•  Test cases නිර්මාණය කිරීම 
• Test  cases  Execute  කිරීම 
• Bugs report කිරීම සහ නැවත නැවත bugs  test  කිරීම 
• Review  meeting  වලට සහබාගි වීම .

ඊට  කලින් බලමු test  cases කියන්නේ  මොනවද කියල . මන්  සරලව මෙහෙම විස්තර කරන්නම් .පෑණක  Test Cases  තමයි

•  පෑණ  boll point  ද gel ද ink ද යන වග verify කිරීම .
• පෑනෙ  outer body material  එක plastic ද  එහෙම නැත්තම් වෙනත්  material එකක්ද කියල verify කිරීම .
• පෑණෙ size එක සහ weight  එක verify  කිරීම .
• පෑණෙ  තියෙන්න ඕන rubber grip  එකක්ද නැද්ද යන්න verify  කිරීම 
• පෑණ smooth ද නැද්ද යන්න verify  කිරීම

මේ Testing  කරන ප්‍රධාන ක්‍රම 2ක් තියනවා .

1.Manual  Testing 

2. Automation  Testing 

  

Manual  Testing  වලදී වෙන්නේ කිසිම tool  එකක් භාවිත නොකරමින් මිනිසාගේ මැදිහත් වීමකින් පමණක් manually test  case execute කිරීම . මේකෙදි කිසිම automation  tool  එකක් පාවිච්චි  කරන්නේ නැ . මේකේ තියන වාසිය තමයි මේ ක්‍රමය ඉතා පහසු ක්‍රමයක් වීම . අවාසිය තමයි  මේක හරිම boring වගේම නැවත නැවත test  කර කර බලන්න වෙනවා . සමහර අවස්ථා වලදී errors  මග හැරෙන්නත් පුළුවන් .

 Automation  Testing වලදී වෙන්නේ manually test  නොකර automation  tools  පාවිච්චි කරමින් testing  කිරීමයි .එතකොට test  cases  execute  කිරීමට tools  පාවිච්චි කරනවා . මේකෙන් වෙන වසිය තමයි human  interaction  එකකින්  තොරව සිදුවන නිසා errors මගහැරෙන්නේ නෑ .අනික අවසානයේ සවිස්තරාත්මක report  එකක් generate කරන්නත් පුළුවන් වෙනවා .

Automation  tools  වලට උදාහරණ තමයි 

1. Tricentis
2. Mabl
3. Selenium
4. QTP
5. Rational Functional Tester
6. WATIR
7. Skilk Test

මේකේ ඉතුරු කොටස ලගදීම බලපොරොත්තු  වන්න......

Read More

අද කතා කරනේ Chatbot ගැන

පරිගණකය ආශ්‍රය කරගත් chat system කියන්නේ අද ලෝකේ ඉතා ජනප්‍රිය commutation මෙතඩ් එකක්. එමගින් English වැනි natural language යොදා ගනිමින් සන්නිවේදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත .

Chat systems ප්‍රබේධ

Human -Human dialog sysytems
Human Computer dialog systems (chatbot )

Human - Human Dialog System 

මෙහි development සිදු කිරිම පහසුය .මෙය මිනිසුන් දෙදෙනෙකු අතර මාධ්‍යක් වන අතර natural language එකට අනුව manipulate කිරිම සිදු කරයි .එසේම machine level natural language ක්‍රියා කිරිඉමේ හැකියාව අවශ්‍ය නොවේ. ex -: yahoo messenger ,MSN Messenger .

Human computer Dialog systems (චැට්බෝට්)

මෙය ඉතා අපහසු කාර්යකි .සියලු chat systems ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලබාගත යුතු වේ .

chatbot Overview

• Analyzer මගින් user මගින් එවන input sentences read කිරීම සහ syntax විශ්ලේෂණය කිරීම සිදු කරයි .එසේම සුදුසු patterns සහ Tags හදුනා ගැනීමද සිදු කරයි.
• Knowledge Identification Engine මගින් analyzer හරහා එන patterns සහ tags ,read කිරීමද knowledge base එකෙන් සුදුසු answers සොයා ගැනීමද සිදු කරයි. නිවරදි answer එක identify කිරීමට search mechanism යොදා ගනී .
• Knowledge base එක chatbot system එකෙහි brain එක වැනිය .එය එක්තරා database එකකි .chatbot system එකෙහි අන්තර්ගතය ඇත්තේ මෙහි තුලය.
• Generator මගින් sentences නිවැරදි කිරීම සිදු කරයි.

ELIZA

ELIZA යනු පැරණි Artificial Intelligent Program එකක් වන අතර 1960දී ජෝශප් Weizenbaum නිර්මාණය කර ඇත . input sentences analyze කර ඇත්තේ decomposition rules පදනම් කර ගෙනය .ELIZA වල තිබී ඇත්තේ ඉතා සීමිත natural language process ක්‍රියාවලියකි.

Elizebeth

ELISEBETH යනු ELIZA වලට සමාන තවත් chatbot system එකකි. knowledge එක script එකක් ලෙස text file එකක් තුල ගබඩා කිරීමට මෙය යොදා ගන්නා ලදී .හැම line එකක්ම script command notation එකක් ලෙස ආරම්භ වේ . ELIZEBETH හි ඇති විශේෂ හැකියාව වනුයේ sentences හි grammar චෙක් කර ඒවා නිවැරදි rules වලට සකස් කිරීමයි .

Artificial lingstic internet computer entity

Artificial linguistic internet computer entity යනු program එකක් නැතහොත් software robot එකකි .එය ඔබට පහසුවෙන් natural language එක සමග පහසුවෙන් චැට් කල හැකි පරිදි නිර්මාණය ඇත .එය develop කරන ලද්දේ 1999-2000 අතර කාලයේ Alicebot free software community එක මගිනි

Read More

SEO (Search Engine optimization)

SEO කියන්නේ මොකද්ද කියල මුලින්ම බලමු

SEO කියන්නේ search engine වලට අපේ තියන site එකක් reach වීමේ ප්‍රවනතාව වැඩි කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් .මේකෙදි වැදගත් වන තව දෙයක් තමයි meta data description සහ meta keywords කියන්නේ . ඒවගේම SEO ප්‍රධාන කොටස් 2කට බෙදන්න පුළුවන්.

1.On page Optimization
2. Off page Optimization

SEO කරන්නේ කොහොමද කියල දැන් බලමු

මේ සදහා මුලින්ම කරන්න ඕනෙ ඔබේ වෙබ් අඩවිය හෝ බ්ලොග් අඩවියට ගැලපෙන හොදම Keywords සොයා ගැනීමයි. මෙය SEO වලදි හදුන්වන්නේ Keyword Research ලෙසයි. ඉන්පසුව තෝරාගත් හොදම Keywords වලට Search Engine වල ඉහළ ස්ථානයක් ලබා ගැනීමට ඔබේ වෙබ් අඩවිය තුළ වගේම ඉන් පිටත් සිදු කළ යුතු ක්‍රියාකාරකම් රැසක් තිබෙනවා. මේවා අපි SEO වලදී On Site SEO Methods හා Off Site SEO Methods කියල හදුන්වනවා

On page optimization

On page optimization කියන්නේ අපේ site එක තුල ඉදන් කරන්න පුළුවන් දේවල් ගැනයි .ඒ කියන්නේ අපි කොහොමද meta description එක දාන්නේ වගේ දේවල්.

Off page optimization

ඒ කියන්නේ site එකෙන් පිටත අපිට කරන්න පුළුවන් දේවල් .ඒ කියන්නේ back links හදනවා වගේ දේවල්

වෙබ් අඩවියක් හෝ බ්ලොග් අඩවියක් කරන්නෙ කට්ටිය (traffic) අපේ අඩවියට පැමිණේවි කියා, නමුත් මේ traffic කියන දේ නිකන් පැමිණෙන්නේ නෑ . ඒ සදහා නොයෙකුත් ක්‍රම තිබෙනවා වගේම ගොඩක් මහන්සි වෙන්නත් සිදු වෙනවා.

SEO වල තිබෙන වාසිය නම් කිසියම් විශේෂ මහන්සියකින් තොරව traffic පැමිණීමයි. එනම් මෙහිදී ලැබෙන්නේ Organic Traffic (Search Engine) එකක කිසියම් Keyword එකක් type කර වෙබ් අඩවියකට පැමිණීමයි.

මේ වගේ  Keyword කිහිපයක් සදහා Search Engine වල මුල් ස්ථානය ලබා ගත්තොත් දිනකට දස දහස් ගණනක් දෙනා ඔයාගෙ වෙබ් අඩවියටත් පැමිණේවි. ඉතින් එතකොට Google Adsense, Affiliate Marketing වගේ ක්‍රම වලින් මුදල් ඉපැයීම බොහොම පහසු වැඩක්. මේ නිසාම ලෝකයේ වෙබ් අඩවි හා බ්ලොග් අඩවි හිමිකරුවන් මේ SEO කියන දේ සදහා විශාල උනන්දුවක් දක්වනු ලබනවා. සමහර අවස්ථාවලදී මේ සදහා ඔවුන් විශාල මුදලක්ද ඔවුන් වියදම් කරනවා. මන්ද මේ SEO වලින් ලැබෙන වාසිය ඒ තරම් ප්‍රථිපල දායක නිසා.

ඊට පස්සේ අපි බලමු ඔබේ වෙබ් අඩවියට ගැළපෙන හොදම key word හොයාගන්නේ කොහොමද කියල

Google කියන්නේ ලොව හොදම හා ජනප්‍රියම සෙවුම් යන්ත්රය (Search Engine) කි , එහිදී ඔබ ඇතුලත් කරන යම් වචනයක් ( Search Term) එකක් සදහා මිලියන ගණනක ප්‍රථිඵල ලැබෙනව .ඉතින් මේ වගේ මිලියන ගණනක් ප්රථිපල තිබෙන විට Google විසින් අදාල වෙබ් අඩවි 1,2,3...ලෙස Rank කරන්නේ කොහොමද දන්නවද . මෙහිදී Google විසින් විශේෂිත Algorithm ක්‍රමවේදයක් භාවිතා කරනු ලබයි. මෙහිදී යම්කිසි වෙබ් අඩවියක් අදාල Keyword එකක් සදහා Rank වීමේදී ඒ සදහා බලපාන්නා වූ සාධක රැසකි. ඒවා පහත ලෙස ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් යටතේ දැක්විය හැකිය.

01. වෙබ් අඩවිය තුළ අදාල Keyword එක සදහා ගැලපෙන තොරතුරු නිසියාකාරව ඇතුලත්ව තිබීම හා වෙබ් අඩවිය තුළ පරිශීලකයාට පහසුවෙන් හැසිරිය හැකි වීම.

02. අදාල වෙබ් අඩවිය සදහා අන්තර්ජාලය තුළ ඇති කීර්ති නාමය.

Keyword List එක සකසා ගැනීමෙන් අනතුරුව  කළ යුත්තේ අදාල Keywords වෙන වෙනම විශ්ලේෂණයට (Analise) භාජනය කිරීමයි. එම විශ්ලේෂණ වලදී  පහත කරුණු පිළිබඳව විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතුය

• අදාල Keyword එක සදහා Search Engine Results Page වල ඔබගේ වෙබ් අඩවිය පිහිටා ඇති ස්ථානය.

• සෙවුම් යන්ත්‍රරයක අදාල Keyword එක පසුගිය සතිය/මාසය/වසර තුළ කෙතරම් සොයා බලා ඇත්ද යන වග.

• අදාල Keyword එක කෙතරම් ජනප්‍රියද යන වග.

• අදාල Keyword වලට අදාලව මුල් ස්ථාන ගන්නා වෙබ් අඩවි හා ඒවා කෙතරම් ජනප්‍රියද ශක්තිමත්ද යන වග.

• අදාල Keyword එක කාලය අනුව ජනප්රිය වෙමින්(Trending)යන හෝ ජනප්‍රියතාව පහළ බසිමින් යන එකක්ද යන වග.

• අදාල Keyword එක වැඩිම සොයන්නේ කුමන රටක හෝ ප්‍රදේශයක අයද යන වග

මෙම ඉහත සදහන් කළ විශ්ලේෂණ හා මේවාට අමතරව තවත් තොරතුරු ලබාදෙන නොමිලේ ලබාදෙන හා මුදල් වියදම් කර සේවා ලබාගත හැකි Online Tools හා Keyword Research Software රැසක් අන්තර්ජාලය තුළ ඇත.

නොමිලේ ලබාගත හැකි සේවාවන්.

Google Adword Keyword Planner

Google Trends

Google Correlate

IMforSMB Bulk Keyword Generator

Keyword In

මුදල්ගෙවා ලබා ගත හැකි සේවාවන්.

SEMrush

Longtail PRO

Buzzsumo

SERPwoo

Market Samurai

Read More

පරිගණක ජාල ගොඩනගන ආකාර

 

පරිගණක ජාල ප්‍රධාන ආකාර කිහිපයකට පවතී .මෙය Network Topology ලෙස හදුන්වයි. මෙලෙස ජාල නිර්මාණය කිරීමට ක්‍රම කිහිපයක් භාවිත කිරීමට හේතු වනුයේ ඒ උදෙසා යෙදිය යුතු සම්පත් ප්‍රමාණය හා එයින් බලාපොරොතු වන කාර්ය අනුවයි .මේ එක එක ක්‍රමයේදී දත්ත හුවමාරු වන ආකාරයන්හි වෙනස්කම් පවතී .

1. Star Network Topology

මෙම ක්‍රමයේදී හබ් එකක් උපයෝගී කර ගනිමින් ප්‍රධාන පරිගනයකයක් මුල් කර ගනිමින් ඒ වටා තරුවක ආකාරයට සියලු උපාංග සවි කරනු ලබයි .මෙම තාරකා ආකාර ජාල තාක්ෂණයේදී ජාලය හරහා සිදුවන සන්නිවේදනයක් ප්‍රදාන පරිගණකය (මෙය Host හෝ server කම්පියුටර් ලෙස හැදින් වේ )හරහා සිදු වේ .ප්‍රධාන පරිගණකයෙන් සේගෙන වා ඉල්ලා සිටින clients පරිගණක කිහිපයක් ඉලක්ක කර ගනිමින් අන්තර්ජාලය ක්‍රියාත්මක වනුයේ මෙම තක්ෂණය උපයෝගී කර ගෙනය .

2. Bus Network Topology

සීමිත පරිගණක ප්‍රමාණයක් උපයෝගී කරගෙන ගොඩනගනු ලබන ජාල විශේෂයකි . මෙහිදී එක් පරිගණකයක් ප්‍රධාන කිරීමක් හෝ පණිවුඩ අනෙක් පරිගණක වෙත යොමු කරන උපාංග භාවිත නොවේ .සියලු උපාංග පොදු එකම ලයින් එකක් තුලට සම්බන්ද වෙයි .සෑ ම පරිගනකයක්ම server පරිගණකයක් ලෙස හා client පරිගණකයක් ලෙසද ක්‍රියා කරයි.මෙය ඉතා අඩු මිලකින් ගොඩනැගිය හැකි ජාලයක් වන අතර එහෙත් විශාල ජාලයක මෙය එතරම් පොදු ක්‍රමයක් නොවේ .

3. Ring Network Topology

එක් එක් පරිගණකය එකින් එකට සම්බන්ද වන ආකාරයට මෙම ජාලය ගොඩනගනු ලබයි .මෙහිදීද කිසිදු පරිගණකයක් මුලික නොවන අතර server හා client යන දෙකෙහිම කාර්යන් එක එක පරිගණකය මගින්ම සිදු කල හැකි වේ . මෙහිදීද එක පරිගනකයක සිට අනික් පරිගණකය වෙත තොරතුරු ගමන් කිරීමේදී කිසිම පරිගණකයක් මගහැර යා නොහැකිය .

4. Hierarchical Network Topology

ප්‍රධාන පරිගණකයට තවත් ප්‍රධාන පරිගණක කිහිපයක් සම්බන්ධ කරයි .එම පරිගණකයේ සිට පහලට පරිගණක සම්බන්ධ වේ . ප්‍රධාන පරිගණකයට පසු ඇති  පරිගණකයට ප්‍රධාන පරිගණකය ලෙස ක්‍රියා කරයි . මෙම ක්‍රමයේදී වඩාත් කාර්යක්ෂම main frame වැනි පරිගණක භාවිත කරයි .ආයතනයක් තුල එක එක අංශ සදහා වෙන වෙනම ජාල පවත්වාගෙන යාමට මෙය උපකාරී වේ .

5. Fully Connected network Topology

මෙම ජාල ක්‍රමයට සම්බන්ධ වී ඇති පරිගණක වලදී සියලුම පරිගණක තම තමන් තුල පවත්නා තොරතුරු සන්නිවේදනය කර ගනිමින් ක්‍රියාත්මක වේ .www මේ සදහා හොදම නිදසුනකි .

මෙම ක්‍රම කිහිපයට අමතරව තවත් පරිගණක ජාල ගොඩනැගීමේ ජාල ආකාර ගණනාවක් පවතී

• Mesh Topology
• Hybrid Topology
• Dil Ring Topology
• Linear Topology

ජාලයක් හා සම්බන්ධ කිරීම සදහා පරිගණකයට network interface Card (NIC )සවි කල යුතුය .

සාමාන්‍යයෙන් මෙම NIC තෝරා ගැනීමේදී network එකේ ස්වභාවය මත එය තෝරාගත යුතු වේ .එයට හේතු වනුයේ සොකට් වර්ග කීපයකින් මෙම කාඩ්පත් පැවතීමයි .

1.B.N.C. Connector

මෙම connector උපයෝගී කරගෙන ගොඩනගනු ලබන ජාලය මගින් සම්බන්ද කල හැකි පරිගණක සංඛ්‍යාව 30 කට වඩා අඩු විය යුතුය . මෙය සාමාන්යෙන් antenna වයර් එකකට සමාන තික් එධර් නෙට් නමැති රැහැන් මගින් ගොඩනගන ජාලයකි .මෙම රැහැන් 180m කට වඩා දිගින් වැඩි වුවහොත් දත්ත ගමන් කිරීම නිසි ලෙස සිදු නොවේ .

2. DIX (AUT)Connector

මෙය parallel port එකකි .Tran sceiver එකක් හරහා තික් එදර් නෙට් කේබලයට සම්බන්ධ කිරීම උදෙසා parallel port එකේ සිට train sceiver cable භාවිත වේ . මෙම ක්‍රමය මගින් 500m දිග සීමාවක් තුල පරිගණක 100m ක් පමණ සම්බන්ධ කල ජාලයක් ගොඩනැගිය හැකි වේ .

Read More

Computer Networks

 

පරිගණක ජාලයක් යනු පරිගණක 2 හෝ ඊට වැඩි ගණනක් එකට සම්බන්ද කර ගොඩ නගනු ලබන පද්ධතියකි .පරිගණක ජාලය මගින් ප්‍රධන වශයෙන්ම අරමුණු වුයේ දත්ත එහා මෙහා ගමන් කරවීමයි .අද වන විට ජාලකරණය මගින් එයට වඩා විශාල වාසි රැසක් සලසෙයි .

1 . පරිගණයක පවතින දත්ත බාහිර ගබඩා මාධ්‍යක් හරහා ගෙන යාමකින් තොරව පරිගනකයට ලබා ගැනීම .

2. පණිවුඩ හුවමාරු උදෙසා භාවිත වන ඊ මේල් වීඩියෝ කන්ෆරන්සින් වැනි දියු නු හා වේගවත් තාක්ෂණික ක්‍රම මගින් පණිවුඩ හුවමාරු වේගවත් කිරීම .

3. එක් පරිගනයකට සම්බන්ද කර ඇති ප්‍රින්ටර් ,ස්කෑනර් ,සී .ඩී ධාවකයන් හෝ රයිටර් පරිගණක කීපයක් මගින් පොදුවේ පාවිච්චි කල හැකි වීම .

4. එක පරිගණයක ස්ථාපිත කර ඇති වැඩසටහන් එයට සම්බන්ධ කර ඇති අනිකුත් පරිගණක හරහ ක්‍රියාත්මක කල හැකි වේ එමගින් capacity ඉතිරි කර ගත හැකි වේ.

5.ආයතන හා වැදගත් තොරතුරු දිනපතා පරිගනකයක Backup ලෙස තබා ගැනීම උදෙසා ඉතා පහසුවෙන් දත්ත සන්නිවෙදනය කිරීම.

6. පරිගණකය තුල ඇති විවිද දත්ත එක පරිගනකයක සිට සිදු කරන වෙනස් කිරීමකදී සියලු පරිගණක තුල සංසොෂධනය වීමෙන් අක්‍රමිකතා වලක්වා ගත හැකි වීම .

පරිගණක ජලයේ අවාසි

1. පරිගනකයට ඇතුළු වන වෛරස් අනෙක් පරිගණකය තුලට ඇතුළු වී ඒවායේ ඇති දත්තයන්ට හානි සිදු කල හැකි වීම .

2.පරිගණක ජාලයේ ප්‍රධාන පරිගනයකයක් පවතී නම් එම පරිගණකය ක්‍රියා නොකරන විට සමස්ත ජාලයම අක්‍රිය වීම .

3.ජාලයේ ඇති වන කාර්මික දෝෂ මත දත්ත ලබා ගැනීමේ ගැටළු මතු වීම .

4. පොදුවේ භාවිත කිරීම උදෙසා එක පරිගනයකයක් තුලට ස්ථාපනය කර ඇති වැඩසටහන් කියා නොකරන අවස්ථාවකදී කිසිදු පරිගනයකින් එම වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කල නොහැකි වීම .

පරිගණක ජාලයක පවතින අංග

පරිගණක ජලාක් යනු වෙන වෙනම පවත්නා උපාංග එකට එක් කිරීමකි . මෙලෙස ජාලයකට සම්බන්ද කෙරෙන උපාංග Node ලෙස හදුන්වයි.

1 Serverce : හවුලේ ප්‍රයෝජනයට ගන්නා මෘදුකාංග සම්පත් ගබඩා කර ඇති ප්‍රධාන පරිගනකයයි .

2.Clients :හවුලේ ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබන මෘදුකාන්ග හෝ files ඉල්ලා සිටිනු ලබන පරිගණක.

3.Modem:දුරකථන මාර්ගයක් උපයෝගී කර ගනිමින් පරිගණක 2ක් අතර සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැංවීම උදෙසා මෙම උපාංගය අවශ්‍ය වේ.

4.Hub:ජාලයකට අලුත් පරිගණක සම්බන්ද කිරීමත් දැනට ජාලය හා සම්බන්ද වී ඇති හා නැති පරිගණක හදුනා ගනිමින් දත්ත හුවමාරු පවත්වාගෙන යෑමත් මෙම උපාංගය මගින් සිදු වේ .

5.Switch:හබ් එකක කාර්යම සිදු කරන මෙමෙ උපාංගය වඩාත් වේගවත්ම හා කාර්යක්ෂම වේ

6.Bridge:පරිගණක ජාලයක පවත්නා . තදබදය අවම කිරීම සදහා ජාලය කොටස් වලට වෙන්කර මෙම උපාංග යොදනු ලබයි .එමගින් දත්ත ගමන් කිරීම වේගවත් කල හැකි වේ. වෙන් වෙන්ව පවත්නා සමාන ජාල කිහිපයක් එක් කිරීම උදෙසා ද මෙය භාවිත කල හැකි වේ .

7.Gateway:වෙන් වෙන්ව පවත්නා සමාන ජාල අන්තර්ජාලය වැනි වෙනස් වෙනස් protocol සහිත ජාලයන් සමග සම්බන්ද කිරීමට මෙය උපකාරී වේ .මෙය මෘදුකාංග හරහා ගොඩ නැගිය හැකි වේ .

8.Router:විවිධ ජාල වල ඇති පරිගණක එකිනෙක සමග සන්නිවේදනය කල හැකි ලෙස එකට සම්බන්ද කරනුයේ රවුටරයක් මගිනි. මෙය විශේෂ network මොඩියුලයක් හෝ network කාඩ් කිහිපයක් සවිකළ පරිගණකයක් විය හැකිය .

9.Repeater: පරිගණක ජාලයක් විශාල වන විට ඇතිවන signals වේගවත් කිරීම උදෙසා මෙය උපකාරී වේ .

ජාලයක් පවත්වාගෙන යාමේදී ජාලයේ ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කිරීම උදෙසා විශේෂිත ජාල ප්‍රොටෝකෝලයක් පැවතිය යුතුය .එසේම ජාලකරණය උදෙසා සහය දක්වන මෙහෙයුම් පද්ධතියක්ද අනිවාර්යෙන්ම පැවතිය යුතුය .

Read More

Boostrap ගැන ඉගෙන ගමු

                   

   

Boostrap යනු Mobile හෝ වෙබ් projects develop කිරීම සදහා වුනු front -End Framework එකක් වන අතර responsive පිටු නිර්මාණය ලිහිල් කිරීමට සැලසුම් කර ඇති CSS හා JavaScript ගොනු සමූහයක් වේ. අනෙක් framework වලට වඩා Boostrap වල තියන විශේෂත්වය තමයි මේක css වලට වඩා පාවිච්චිය ලේසි. අනික html basic elements වලට support කරන නිසාත් .

Boostrap Features

• Theam supportive
• Responsive
• Visual audio සමග supportive
• Components - buttons ,Modal ,pagination

Boostrap develop කරන ලද්දේ Mark Otto සහ Jacob Thornton දෙදෙනා සහ එය open source එකක් ලෙස release කරන ලද්දේ 2011අගෝස්තු මසදීය.

Boostrap වල වාසි .

• Easy to use
• Responsive features
• Mobile-first approach
• Browser compatibility

Boostrap ස්ටාර්ට් කරන ප්‍රදාන ක්‍රම 2ක් ඇත .

• Download Bootstrap from getbootstrap.com
• Include Bootstrap from a CDN

boostrap මගින් පළමු වෙබ් පේජය නිර්මාණය කිරීම
<!DOCTYPE html>
<html lang="en">
<head>
<meta charset="utf-8">
</head>
</html

Read More

Basic Web ගැන අද ඉගෙන ගමු

අපි අන්තර්ජාලයේ දකින web අඩවි වලට තොරතුරු ඇතුලත් කිරීමට පොදු භාෂාවක් අවශ්‍ය වේ .HTML යනු එවැනි භාෂාවකි .එහි තේරුම Hyper Text Markup Language වේ .එය 1989 දී රොබට් කැලියු විසින් හදුන්ව දෙන ලදී . මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ web site සෑදීමට special software අවශ්‍ය නොවීමයි .ඒ සදහා note pad වැනි editor programs ප්‍රමාණවත් වේ. HTML ලියන විශේෂ ක්‍රමවේදයක් ඇත .පහතින් දැක්වෙන්නේ එම ආකෘතියයි .

<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title> Document title</title>
</head>
<body>
My Name is Ashini
</body>
</html>

මෙහි එන <html > , <head >, <title > , <body > යනු open tags වන අතර </title > , </head > , </body > , </html > යනු close tabs වේ. මෙහි තැබිලි පාටින් පෙන්වන කොටස් අවශ්‍යතාව මත වෙනස් කල හැක .මෙහි title එකෙහි ලියනු ලබන්නේ අප කරන ලබන මාතෘකාව වන අතර body එක තුල content එක ලියනු ලබයි .ඊට අමතරව html headings ගැන කතා කරන විට headings 6 ක් ඇත .<h1> මගින් ප්‍රධානතම headings දක්වන අතර <h 6> මගින් least important headings දක්වයි .

<h1>This is heading 1</h1>
<h2>This is heading 2</h2>
<h3>This is heading 3</h3>

html file එකක් save කිරීමේදී .html හෝ .htm ලෙස save කල යුතු වේ 

• <!DOCTYPE html> මගින් කියවෙන්නේ document එක HTML5 version වන බවයි .
• <html> ටැග් එක යනු HTML page එකේ root element එකයි .
• <head> element එකෙන් document එකේ ඇත meta information නිරුපනය කරයි .
• <title> ටැග් එක වෙබ් සයිට් එකේ තොරතුරු වලට අදාල title එක දක්වයි .
• <body> එලිමෙන්ට් එක අපට web site එකේ පේන් න තියන details දක්වයි .
• <h1> යනු විශාල heading එක නිරුපනය කරන tag එකයි .
• <p> paragraph නිරුපනය කරනුයේ මෙම ටැග්‍ එක මගිනි .

සාදන වෙබ් පිටුවක් තවත් පිටුවකට සම්බන්ද වන්නේ Hyperlinks හරහාය. මේවා ආකාර 3 කි .

1. External links
2. Internal links
3. Navigation links

external link අපගේ වෙබ් අඩවියේ සිට වෙනත් වෙබ් අඩවියකට පිවිසීමට බාවිතා කරයි .මෙය <body > </body > අතර බවිත කරයි .

<a href =http://www.facebook.com> Facebook </a> මෙම link එක click කල විට FB යා හැක.

<html >
<head >
<title >document title </title >
</head >
<body >
<a href =http://www.facebook.com> Facebook </a>
</body >
</html >
Internal links මගින් අපගේම වෙබ් අඩවියේ ඇති වෙනත් වෙබ් පිටුවකට සම්බන්ද විය හැක.

<body >
<nav >
<a href =home .html > Home </a >i
<a href =about .html >about </a >i
<a href =service .html >service </a >i
</body >

Navigation link යනු අපගේම වෙබ් අඩවියේම ඇති වෙනත් web පිටුවකට ඉක්මනින් සම්බන්ද විය හැකි වෙබ් link  එකකි.

<nav>
      <a href=Home.html>  Home </a> |
      <a href=About.html>  About </a> |
      <a href=Service.html>  Service </a> |
</nav>

වෙබ් පිටුවකට images යෙදීම .

මේ සදහා <img >නම් tag එක හා src නම් attribute එක භාවිත කරයි .

image එකට boarder එකක් දැමීමට

<img src ="asd.jpg"border=5/ මෙහි 5 අගය වෙනස් කිරීමෙන් පින්තුරයේ ප්‍රමාණය වෙනස් කල හැක .

image tips යනු mouse pointer එක image එක මතට ගෙන ගිය විට විස්තරාත්මක ව තොරතුරු දැක්වීමයි .එය නිරුපනය කරනුයේ

<img src =”asd.jpg” title=”This is example”/>

වෙබ් පිටුවකට background image එකක් දැමීමට <body style ="background-image:url(asd.jpg)">

</body>

Read More